ISO/TS 22163:2017

W celu zaspokojenia stale rosnących wymagań rynku oraz obniżenia kosztów związanych z koniecznością audytowania poddostawców przez producentów taboru kolejowego, w 1991 roku została powołana grupa pod nazwą UNIFE (Union of the European Railwey Industries). Głównym celem działalności stworzonej jednostki była realizacja działań związanych z promowaniem sektora kolejowego. W związku z tym w UNIFE wydzielono specjalną grupę roboczą mającą za zadanie opracowanie i wydanie normy dostosowanej do wymagań branży kolejowej. Konieczność powstania takiej normy uargumentowana była zbyt dużą ogólnością wymagań zawartych w podstawowej normie Systemów Zarządzania Jakością – ISO 9001. W ślad za przemysłem żywnościowym (norma ISO 22001), lotniczym (norma AS 9001) czy motoryzacyjnym (IATF 16949), w marcu 2006 roku UNIFE opublikowało pierwszą rewizję standardu IRIS (IRIS rev. 00). Standard ten był dedykowany firmom zajmującym się projektowaniem, produkcją oraz utrzymaniem w zakresie pojazdów szynowych oraz infrastruktury kolejowej. Od 2006 roku standard ulegał nieustannym ulepszeniom poprzez stałe podnoszenie wymagań stawianym organizacjom. W 2014 roku Przewodniczący wraz z Prezydium UNIFE zatwierdził przekształcenie standardu IRIS na normę ISO/TS 22163, wydaną w maju 2017. Po 11 latach od opublikowania standardu stał on się oficjalną normą branżową.

Szczegółowa historia ewolucji standardu IRIS do normy ISO/TS została przedstawiona poniżej:

W skład ISO/TS 22163:2017 wchodzą 3 części składowe:

Oficjalna norma ISO opublikowana na stronie www.iso.org

Oprogramowanie IRIS Audittool - oprogramowanie stworzone specjalnie do audytowania wymagań normy ISO 9001oraz ISO/TS przez UNIFE. 

Oprogramowaniem posługują się przede wszystkim akredytowane jednostki certyfikujące, jednak jest ono również dostępne dla firm posiadających bądź wdrażających u siebie ISO/TS.

Ocena zgodności z systemem certyfikacji IRIS , wydanie 2 z maja 2020 - dokument opracowany przez UNIFE (dostępny na stronie www.iris-rail.org) 

zawierający szczegółowe informacje o:

  • Zakresie certyfikacji
  • Wymaganiach odnośnie jednostek certyfikujących
  • Wymagań odnośnie auditorów
  • Wymagań odnośnie planowania i realizacji audytów certyfikujących (cykle auditu, czas trwania auditu, określanie zespołu do przeprowadzenia auditów,
    przyznawanie certyfikatów i ich wydawanie)
  • Procesie skarg
  • Dokumentacji auditu
  • Punktowaniu auditu i ocenie pieciu głównych procesów
  • Zarządzaniu niezgodnościami i doskonaleniami

Zgodnie z przyjętą przez Międzynarodową Organizację Normalizacyjną struktura HLS norma ISO/TS 22163:2017 zbudowana jest z 10 rozdziałów. W całości oparta została na wymaganiach normy ISO 9001:2015 z rozszerzeniem o specyficzne wymagania dedykowane dla branży kolejowej. Struktura wymagań ISO 9001:2015 do wymagań ISO/TS 22163:2017 została przedstawiona na rysunku. Kolorem zielonym zostały zaznaczone wymagania normy ISO 9001:2015, kolorem czerwonym oznaczono wymagania obowiązkowe dla normy ISO/TS 22163:2017, natomiast kolorem niebieskim wymagania opcjonalne.